Ωδές Αιγαίου, τιμούν τους Πανάρχαιους Θησαυρούς των Αντικυθήρων

Ο Έφηβος των Αντικυθήρων

Από την Παρασκευή 4/8, στην αίθουσα του Κυθηραικού Συνδέσμου παρουσιάζεται η έκθεση “Ωδές Αιγαίου, τιμούν τους Πανάρχαιους Θησαυρούς των Αντικυθήρων”, της χαράκτριας Μαίρης Σχοινά.

Η Μαίρη Σχοινά γράφει… «Από τους πυθμένες της προσδοκίας στις απύθμενες άκρες του ουρανού» Στον γαλαζοπράσινο υδάτινο κόσμο του Αιγαίου, ναυάγια πλοίων κράτησαν στη σιωπή την ιστορία πολιτισμού αιώνων, ως κοιμητήρια του βυθού που φύλαξαν στον κόρφο τους προστατευμένη μια απόκοσμη ομορφιά. Αγάλματα μαρμάρινα και μπρούντζινα, αμφορείς, νομίσματα, διάφορα αντικείμενα κομψοτεχνήματα από γυαλί, με πολύτιμο θησαυρό τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων, κορυφαίο επίτευγμα της αρχαιοελληνικής διάνοιας. Η θέα των αρχαίων ευρημάτων στην έκθεση «Ναυάγιο των Αντικυθήρων» στο Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα με συγκλόνισε…………….. Η βαθιά συγκίνηση μπροστά σ’ αυτούς τους ιστορικούς θησαυρούς ήταν το κίνητρο για την δημιουργία συνθέσεων με θέμα τα πολύτιμα ευρήματα στο απόκοσμο υδάτινο περιβάλλον τους. Ήρθε σαν μια συνέχεια της μέχρι σήμερα πορείας μου στην τέχνη με τις «Αρχαίες Ελληνικές Γραφές» και τις «Ωδές Αιγαίου». Η αγάπη μου αλλά και το δέος που αισθάνομαι για την απέραντη και μυστηριακή Αιγαιίδα Θάλασσα δεν έχει τέλος. «Βγάζει η θάλασσα κρυφή φωνή. Φωνή που μπαίνει μες στην καρδιά μας και την συγκινεί και την ευφραίνει», έγραψε ο Κωνσταντίνος Καβάφης.

Η Ειρήνη Οράτη, Ιστορικός Τέχνης, σημειώνει «……..Η Σχοινά, μέσα από τις διπλές εικόνες της ενότητας Ωδές Αιγαίου, συνεχίζει να γράφει μέσα από την εξαιρετικά εκλεπτυσμένη οπτική της, τη συνέχεια της γεμάτης δέος περιπέτειάς της με την μυστηριακή Αιγαιίδα Θάλασσα, που άρχισε το 2001. Η αέναη κίνηση της θάλασσας, αποτυπωμένη φωτογραφικά μετά από ώρες παρατηρήσεων του βυθού στα Κουφονήσια, συνδυάζεται με την καθαρή χάραξη μιας ξυλογραφίας που μεταφέρει τις εντυπώσεις της χαράκτριας από τα γλυπτά, τα νομίσματα και τα άλλα σπουδαία ευρήματα από το ναυάγιο των Αντικυθήρων. Οι ψηφιακές φωτογραφίες εκτυπώνονται με την μέθοδο Giclee Print, που αφήνει ελευθερίες στις διαφάνειες των λήψεων και αποδίδει με εντυπωσιακή καθαρότητα την κίνηση του κύματος, ευνοώντας κάθε ανεπαίσθητη τονική διαφοροποίηση……….Η Σχοινά, μέσα από την εμπειρία της στην κλασική ξυλογραφία, αλλά και την ευαισθητοποιημένη πλέον φωτογραφική ματιά της, συνδυάζει αυτές τις δύο τόσο διαφορετικές οπτικές, ώστε να πλάσουν ένα ιδιοφυές αποτέλεσμα. Η αφορμή για αυτά τα έργα και η φαινομενικά ευμετάβλητη, αλλά στιβαρή εκτέλεσή τους, είναι η χωρίς φραγμό συγκίνηση που προκάλεσε στη χαράκτρια το πλήθος των αντικειμένων του ναυαγίου, αλλά και ο προσωπικός της συναισθηματικός στροβιλισμός μέσα στη δίνη των κυμάτων αυτής της αιωνιότητας.

Η Θάλεια Στεφανίδου, Ιστορικός/Κριτικός Τέχνης, σημειώνει “……….. Πάνω σε όλες αυτές τις ψηφιακές εκτυπώσεις φωτογραφιών της “άμορφης” θάλασσας, η Μαίρη Σχοινά θέλησε να εγγράψει χαράσσοντας συγκεκριμένα θεματολογικά σχόλια, έναν μοναδικό κόσμο μορφών της ανθρώπινης προσπάθειας από μάρμαρο, μέταλλα, γυαλί, πηλό, έναν αρχαιοελληνικό θησαυρό που βρέθηκε μετά από παραμονή αιώνων στο βυθό και που ανελκύστηκε και μετοίκησε στο μουσείο.
Μια πρώτη εύλογη σκέψη είναι πως πρόκειται για ενός τύπου εικαστική “αναπαράσταση” αρχαιολογικών ευρημάτων από ναυάγια πλοίων: αγάλματα, ανδριάντες, γρανάζια μηχανισμών του χρόνου και της μέτρησής του, αμφορείς, γυάλινα αντικείμενα, νομίσματα κι επιγραφές. Κάτι σαν ένα ετεροχρονισμένο ζωγραφικό ρεπορτάζ που γυρεύει να ανακαλέσει προσεκτικά και με σεβασμό, προσπάθειες της νόησης, κρυμμένες μέσα στη μεγάλη υδάτινη μήτρα του Αιγαίου, τη mer/ mère, τη θάλασσα/μάνα και λίκνο πολιτισμών.
Αυτό ωστόσο που σε μένα προκαλεί ένα ιδιαίτερο αισθητικό ενδιαφέρον είναι η πρόταση της Σχοινά να μας φέρει σε επαφή με το αρχαιολογικό “εύρημα”, εμβαπτίζοντας και εγκλωβίζοντάς το στο μπλε θαλάσσιο ρευστό. Σαν να γίνεται δηλαδή η φωτογραφημένη θάλασσα το φίλτρο που αναδεικνύει, ενώ ταυτόχρονα αποκρύπτει την αρχαιολογική περιπέτεια της διαχρονικής ελληνικής μνήμης, ως τέχνης και τεχνολογίας. Γιατί είναι οπτικά πολύ δύσκολο να παρατηρήσουμε εξεταστικά αυτά τα εξαιρετικά “κείμενα”, που ζαλίζουν το βλέμμα μας επιπρόσθετα και μέσα από τις δίνες του νερού και των αντανακλάσεών του. Μοιάζει να μας διαφεύγουν, αναγκαστικά, παρόμοια με τα πλάσματα που κείνται κατενώπιον φωλιασμένα στα όνειρα.
Παρ’ όλα αυτά αισθάνομαι πως η πρόθεση της δημιουργού έχει και μία σαφέστατη προστακτική που προτρέπει να απολαύσουμε βουλιμικά και λαίμαργα αυτή την ονειροφαντασία, που σίγουρα θα είναι αποκαλυπτική, εν τέλει.

Θεοδόσιος Τάσιος Ομ. καθηγητής ΕΜΠ
Τέχνη και τεχνολογία. « Οι λέξεις τέχνη, τεχνική, τεχνολογία δεν είναι μόνο ομόρριζες. Το καλλιτεχνικό και το χρηστικό-τεχνικό ήταν έννοιες ταυτόσημες στους παλιούς καιρούς. Οι άνθρωποι έκαναν τα πάντα με τα χέρια τους, κατασκευάζοντας προϊόντα που ήταν οικονομικά, λειτουργικά, ασφαλή και όμορφα, ικανοποιώντας όλες τις ανάγκες. Γι’ αυτό παρουσιάζει ενδιαφέρον η δουλειά της πολυτεχνίτισσας Μαίρης Σχοινά, η οποία θέτει στην υπηρεσία του αισθητικού ενεργήματος τρεις τεχνικές: την ξυλογραφία, τη φωτογραφία και την ψηφιακή εκτύπωση». Με αυτήν την προσέγγιση, ποιος θα μπορούσε να αρνηθεί ότι ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων «προσφέρει και αισθητική απόλαυση», όπως είπε ο κ. Τάσιος, βλέποντας πόσο εμπνεύστηκε η χαράκτρια από τα θραύσματά του. Υπάρχουν όμως πολλοί λόγοι για τους οποίους «ο αφάνταστα πυκνός αυτός υπολογιστής ήταν όλος ο κόσμος. Το πολυσύνθετο αυτό όργανο χρησίμευε για αστρονομικές παρατηρήσεις, προέβλεπε τις εκλείψεις του Ήλιου και της Σελήνης για να μην τρομάζει ο κόσμος, τηρούσε ημερολόγια με τη σημαντική ακρίβεια πολλών ετών, προέβλεπε πότε θα τελεστούν οι Πανελλήνιοι Αγώνες, τα Ίσθμια κ. ά. Είχε πολυάριθμα γρανάζια των οποίων οι άξονες στηρίζονταν επάνω σε άλλα γρανάζια, αλλά διέθετε έναν μόνο εξωτερικό στροφέα. Αν τον κρατούσες στα χέρια σου γινόσουν ο Χρόνος, εσύ τον γύριζες και γύριζε το σύμπαν, γύριζε ο ήλιος, γύριζαν οι πλανήτες…».
Σημείωση: Απόσπασμα από το άρθρο «Θησαυροί των Αντικυθήρων ξανά στον βυθό»
της Ελευθερίας Τραïου στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της Κυριακής 20. 3. 2016

Η έκθεση τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Κυθήρων.

Διάρκεια έκθεσης: 4 έως 31 Αυγούστου 2017
Ημέρες και ώρες λειτουργίας: Καθημερινά 18,00 – 23,00

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s